ta spor tis thrakis-Wordpress

Ένας μικρός απολογισμός μετά την κυκλοφορία του βιβλίου «Οι Αρβανίτες της Ανατολικής Θράκης»


Η πολυετής ενασχόλησή μου με τη μελέτη της ιστορίας των Αρβανιτών της Θράκης  ξεκίνησε ως ένα απλό παιχνίδι περιέργειας, ως μία προσπάθεια αυτογνωσίας, ως ένα κυνήγι χαμένου θησαυρού. Από μικρός έβλεπα ότι αυτά που μας δίδασκαν στο σχολείο δεν ταίριαζαν με την πραγματικότητα του χωριού μου (Τυχερό Έβρου).  Από τη μία μάθαινα για τους αρχαίους Έλληνες και την ελληνική γλώσσα, ένα από τα δομικά στοιχεία του ελληνικού έθνους, και από την άλλη ζούσα σε ένα μέρος όπου ακουγόταν μία γλώσσα που δεν ήταν ελληνική. Στη δεκαετία του 1980 πολύς κόσμος, ειδικά οι μεγαλύτεροι, μιλούσαν αρβανίτικα.  Δεν καταλάβαινα καμία λέξη και όταν μιλούσε ο πατέρας μου με τους γονείς του αρβανίτικα, πάντα νόμιζα ότι λένε κάτι για μένα. Όσο μεγάλωνα η περιέργειά μου γινόταν ακόμη μεγαλύτερη διότι έβλεπα ότι οι Αρβανίτες μισούσαν αυτή τη γλώσσα και δεν ήθελαν να τη μάθουν στα παιδιά τους.

Σταδιακά, συνειδητοποιούσα ότι οι περισσότεροι, βλέποντας την ίδια αναντιστοιχία με τα όσα μάθαιναν στο σχολείο, ήθελαν να ξεχαστεί και η γλώσσα αλλά και η ιστορία μας [εκεί η βέργα του δάσκαλου συναντήθηκε με την ανάγκη των Αρβανιτών να ανελιχθούν κοινωνικά]. Εκτός του ότι κανείς δεν ήθελε –ή δεν ήξερε- να απαντήσει τι είναι αυτή η γλώσσα, ποια είναι η ιστορία μας, πως βρεθήκαμε εδώ, υπήρχε μία καχυποψία σε κάθε προσπάθεια ανασκάλευσης του παρελθόντος, κάτι που ισχύει για τους απανταχού της Ελλάδος Αρβανίτες. Ως ιδεολογικό παραισθησιογόνο υπήρχε η εξής αυτοσχέδια δικαιολογία (που χρησιμοποιούν και οι Γκαγκαβούζηδες στον βόρειο Έβρο): ότι  κάποτε μιλούσαμε ελληνικά και σε κάποια απροσδιόριστη στιγμή της τουρκοκρατίας οι Οθωμανοί μας είπαν να επιλέξουμε «ή τη θρησκεία ή τη γλώσσα». Και έτσι οι πρόγονοί μας απάντησαν «τη θρησκεία» και από την επομένη άρχισαν να μιλάνε αρβανίτικα. Μου φαινόταν τουλάχιστον αστεία αυτή η προσέγγιση και περισσότερο με εκνεύριζε παρά με καθησύχαζε.

Με όλα αυτά στο μυαλό μου άρχισα να ψάχνω και να ερευνώ μόνος μου. Όχι νιώθοντας κάποιον ιεραποστολικό ζήλο ή ότι έχω κάποια αποστολή να επιτελέσω, αλλά από μία ακατανίκητη πρόκληση να μάθω ποιος είμαι, ποιοι ήταν οι πρόγονοί μου, πως ζούσαν στο Ιμπρίκ Τεπέ και πιο πριν στη Βόρεια Ήπειρο, πότε ήρθαν από εκεί και για ποιόν λόγο. Ομολογώ ότι η έρευνά μου ήταν επίπονη, με τα ευρήματα να είναι δυσανάλογα της μελέτης μου (έβρισκα ελάχιστα πράγματα μελετώντας χιλιάδες σελίδες υλικού), μόνο που από καθαρά … αρβανίτικο πείσμα,  όλα αυτά τα  χρόνια, δεν σκέφτηκα ούτε μια στιγμή να τα παρατήσω. Τελικά, και έπειτα από πολλά χρόνια, νομίζω πως έφτασα εκεί που ήθελα. Έτσι, όλα αυτά που συγκέντρωσα τα κατέγραψα για να τα μοιραστώ με όσους Αρβανίτες της Θράκης ενδιαφέρονται για την ιστορία των προγόνων τους, αλλά και για όποιον ερευνητή ή εραστή της ιστορίας θέλει να μελετήσει αυτή την ομάδα.

Στην αρχή της κυκλοφορίας του βιβλίου μου ήμουν επιφυλακτικός όσον αφορά την αποδοχή του από τον κόσμο που ανήκει στην ερευνώμενη πληθυσμιακή ομάδα.  Ομολογώ όμως ότι διαψεύστηκα πανηγυρικά και συνεχίζω να διαψεύδομαι σχεδόν καθημερινά. Η αποδοχή του βιβλίου ήταν κάτι παραπάνω από συγκλονιστική και η ανταπόκριση των ενδιαφερομένων ήταν κάτι το απερίγραπτο. Χρειάστηκε φυσικά να κάνω μία πρώτη μικρή αυτοέκδοση για να μπορέσω να χρηματοδοτήσω την κανονική έκδοση που έγινε έπειτα από λίγους μήνες.  Σημειώνω ότι όλη η έκδοση, όπως και όλο το πολυδάπανο κόστος της πολυετούς μου έρευνας (αγορά βιβλίων, φωτοτυπίες, μεταφράσεις, έξοδα διαμόρφωσης του βιβλίου κ.λπ.) έχει γίνει με δικά μου έξοδα, τα οποία είναι τόσο πολλά που εξ αρχής γνώριζα ότι το βιβλίο αυτό δεν το γράφω για να κερδίσω χρήματα (αντίθετα μπορώ να πω ότι υπέστην μία μικρή οικονομική καταστροφή!).  Το μόνο που με στεναχώρησε είναι που δεν βρήκα τον χρόνο να κάνω κάποια παρουσίαση (είχα πολλές προτάσεις από συλλόγους και αρβανιτοχώρια και ευχαριστώ θερμά όσους επικοινώνησαν μαζί μου), κυρίως λόγω φόρτου εργασίας, λόγω απόστασης (μένω στην Αθήνα), αλλά και λόγω των δύσκολων συγκυριών που βιώνει η χώρα μας (να θυμίσω ότι η επίσημη κυκλοφορία του βιβλίου έγινε στα μέσα Μαΐου, μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων).

Μέσα από αυτό το βιβλίο γνώρισα δραστήριους και ανήσυχους Αρβανίτες της Θράκης  που με εξέπληξαν θετικά και είδα ότι υπήρχε τόσο καιρό μία καυτή λάβα που έψαχνε την δίοδο για να βγει στην επιφάνεια. Χαίρομαι που το βιβλίο μου ήταν η αφορμή για αυτό το μεγάλο ξύπνημα. Η μεγαλειώδης συνάντηση των Ζαλουφιωτών τον Μάρτιο του 2012 στο Χειμώνιο, όπου εκατοντάδες άνθρωποι από όλα τα χωριά που προέκυψαν από την μετανάστευση των Ζαλουφιωτών (από τον Βόρειο Έβρο μέχρι τα περίχωρα της Θεσσαλονίκης) συγκεντρώθηκαν σε ένα τόσο συγκινητικό αντάμωμα, πρώτη φορά μετά το 1922, με γέμισε αισιοδοξία πως και εμείς οι Αρβανίτες έχουμε το δικαίωμα στη μνήμη, έχουμε το δικαίωμα στην δυναμική μας αυτογνωσία, και κυρίως, έχουμε τη δύναμη να σπάσουμε τη μεγάλη αυτή σιωπή, τα κόμπλεξ και τα ταμπού με τα οποία γαλουχήθηκαν οι παππούδες και οι γονείς μας.  Ο ελληνισμός είναι μία ιδέα, μία συνειδητή επιλογή, ένα δυνατό φως. Είναι κάτι τόσο ευρύ που δεν μπορεί να περικλειστεί με μονοσήμαντους αφοριστικούς ορισμούς και γλωσσικά στεγανά. Η Ρωμιοσύνη κλείνει μέσα της περισσότερο το τρεμάμενο καντήλι στο εικονοστάσι παρά την αγωνία του Λεωνίδα πριν τη μάχη των Θερμοπυλών.  Για το λόγο αυτό έχω αφιερώσει τον έναν από τους δύο τόμους της έρευνάς μου στην αναδιάταξη και επαναδόμηση όρων που έχουν μεγαλώσει στρεβλά μέσα μας και μας οδηγούν στην επιλογή της ευθανασίας της γλώσσας μας και της ιστορίας μας.

Κλείνοντας, θέλω να εκφράσω την βαθιά ικανοποίησή μου που έχουν επικοινωνήσει μαζί μου νέα παιδιά, φοιτητές κυρίως, που ζήτησαν το βιβλίο μου αλλά δεν έμειναν εκεί: με «βομβαρδίζουν» συνεχώς με ερωτήσεις, ζητάνε περαιτέρω αποσαφηνίσεις και διευκρινίσεις και μου μεταφέρουν αυτή τη νεανική φλόγα δίνοντάς μου τη δύναμη να συνεχίσω ακόμη περισσότερο. Τους ευχαριστώ πολύ, όπως ευχαριστώ πολύ όλους όσους μου έκαναν την τιμή και πήραν το βιβλίο μου. Ευχαριστώ τους χιλιάδες επισκέπτες του blog που δημιουργήθηκε για την προώθηση του βιβλίου [http://www.arvanitesthrace.blogspot.gr] αλλά και τα εκατοντάδες μέλη της ομάδας «Οι Αρβανίτες της Ανατολικής Θράκης» που υπάρχει στο facebook.

Αθήνα,  18 Αυγούστου 2012

Δημήτρης Δαλάτσης

Advertisements

Αύγουστος 19, 2012 - Posted by | Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΜΗ, ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΕΔΩ, ΤΟΠΙΚΑ ΝΕΑ

Sorry, the comment form is closed at this time.

Αρέσει σε %d bloggers: